Restrukturyzacja zadłużenia firmy — możliwości, warunki i ograniczenia
Restrukturyzacja pozwala uzgodnić z wierzycielami nowe warunki spłaty i służy uniknięciu upadłości. Dla przedsiębiorcy oznacza to jednak coś więcej niż zaproponowanie niższych rat: trzeba pokazać, skąd firma weźmie pieniądze na ich zapłatę i dalsze działanie. Prawa wierzycieli również muszą być respektowane.
Kiedy można rozpocząć restrukturyzację?
Postępowanie może dotyczyć przedsiębiorcy niewypłacalnego albo zagrożonego niewypłacalnością. Im wcześniej zostaną rozpoznane problemy z płynnością, tym więcej czasu pozostaje na przygotowanie dokumentów, rozmowy z wierzycielami i zmiany w działalności. Trzeba jednak osobno ocenić obowiązki związane z terminem na wniosek o upadłość.
Czym różnią się postępowania restrukturyzacyjne?
Ustawa przewiduje postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe i postępowanie sanacyjne. Różnią się stopniem udziału sądu, zakresem ingerencji w zarząd, warunkami prowadzenia i środkami ochrony. Wybór zależy m.in. od poziomu spornych wierzytelności, potrzebnych zmian operacyjnych i sytuacji majątkowej.
W postępowaniu o zatwierdzenie układu głosy są zbierane bez udziału sądu, przy współpracy z nadzorcą układu. Przyjęty układ podlega następnie kontroli i zatwierdzeniu przez sąd. Samo podpisanie umowy z doradcą nie oznacza jeszcze uruchomienia ochrony.
Czy restrukturyzacja zatrzymuje komornika?
Zakres i moment ochrony zależą od rodzaju postępowania oraz wykonanych czynności. W postępowaniu o zatwierdzenie układu istotne znaczenie może mieć obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego. Ustawa odsyła wówczas do odpowiedniego stosowania regulacji dotyczących egzekucji i ochrony określonych umów. Nie oznacza to bezwarunkowego zakazu wszelkich działań każdego wierzyciela.
Zawieszenie egzekucji nie jest też tym samym co automatyczne uchylenie wszystkich zajęć. Przedsiębiorca powinien ustalić, jak dane postępowanie wpływa na konkretny rachunek, zabezpieczenie i należność. Skutki obwieszczenia mogą zostać uchylone przez sąd w przypadkach określonych ustawą.
Co naprawdę oznacza termin czterech miesięcy?
Nie jest to gwarantowany maksymalny czas całej restrukturyzacji. Zgodnie z art. 226g, jeżeli w ciągu czterech miesięcy od obwieszczenia dłużnik nie złoży wniosku o zatwierdzenie układu, skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa. Rozpoznanie wniosku przez sąd i późniejsze wykonywanie układu to odrębne etapy. Harmonogram spłat może obejmować znacznie dłuższy okres.
Co można zaproponować wierzycielom?
Propozycje mogą obejmować m.in. odroczenie terminów, rozłożenie płatności na raty lub ograniczenie wysokości zobowiązań, z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń i charakteru wierzytelności. Nie każdy dług można potraktować tak samo. Plan musi uwzględniać bieżące koszty firmy, finansowanie działalności oraz realne możliwości spłaty.
Na początek przygotuj spis wierzycieli z terminami zapłaty, zestawienie należności, dokumenty finansowe i informacje o egzekucjach. Sprawdź listę dokumentów oraz różnicę między brakiem płynności a niewypłacalnością.
Podstawa prawna
Aktualizacja: 26 października 2026 r. Art. 2–3, 6, 156 oraz 226a–226g Prawa restrukturyzacyjnego. Przy sprawach wszczętych wcześniej należy uwzględnić właściwe przepisy przejściowe.